التهاب لثه در حین ارتودنسی از جمله عوارض ارتودنسی که برای برخی افراد بروز می کند. به دلیل وجود بریس های ارتودنسی لثهها در شرایطی هستند که احتمال آسیبپذیری آنها بیشتر است. علت اصلی تحلیل لثه ، جرم دندان و پلاکهای میکروبی است که در اثر رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان ایجاد می شوند. در درمان ارتودنسی به دلیل آنکه رعایت بهداشت دهان ، مسواک زدن با وجود براکت های ارتودنسی سخت است، احتمال بروز تحلیل لثه نیز بیشتر است.
اما داشتن براکت ارتودنسی تنها دلیل تحلیل لثه در حین ارتودنسی نیست بلکه علتها و عوامل دیگر نیز وجود دارند که موجب التهاب و تحلیل لثه در ارتودنسی میشوند.
اگر پس از گذاشتن براکت های ارتودنسی با تورم لثه و خونریزی آنها مواجه شدید بهتر است دراین مقاله همراه ما باشید. دکتر محمدناصری متخصص ارتودنسی زرینشهر اصفهان در مورد دلایل التهاب لثه در حین ارتودنسی و راههای درمان و پیشگیری از التهاب لثه اطلاعات جامعی را در این مقاله مطرح کرده اند.
فهرست مطالب
چرا در برخی افراد التهاب لثه در ارتودنسی به وجود میآید؟
بروز التهاب لثه در حین ارتودنسی بیشتر در افرادی که ارتودنسی ثابت انجام دادهاند دیده شده است . با قرار گرفتن براکت های ارتودنسی در دهان ، تمیز کردن دندانها و لثهها دشوار میشود که منجر به تجمع پلاک و جرم در دهان میشود. هنگامی که پلاک و جرم تشکیلشده روی حاشیه دندان و لثه به طور صحیحی تمیز نشوند، منجر به التهاب و عفونت لثه در ارتودنسی می شود.
در صورتی که در حین درمان ارتودنسی با مسواک مخصوص ارتودنسی و نخ دندان ارتودنسی به درستی اطراف براکت ها و لثه ها تمیز نشوند ، پلاک ها به مرور زمان تبدیل به جرم دندان می شوند که محیط مناسب برای رشد و فعالیت باکتری هستند. ادامه یافتن فعالیت باکتریایی منجر به تحلیل لثه در ارتودنسی و فاصله افتادن بین دندان و لثه می شود.
قرمزی، تورم و التهاب لثه در ارتودنسی بسیار مهم می باشد و در صورتی که هر یک از علائم التهاب لثه را مشاهده کردید سریعاً به متخصص ارتودنسی خود اطلاع دهید. باید قبل از آنکه تورم و التهاب لثه پیشرفت کند و به بیماریهای پریودنتال تبدیل شود، درمانهای لازم را انجام دهید. مرتب شدن و صاف شدن دندان تنها کاربرد ارتودنسی زیبایی نیست بلکه هدف اصلی دندان و لثههایی سالم در کنار لبخندی زیبا است.
علائم التهاب لثه
در ادامه به معرفی برخی نشانههای التهاب لثه میپردازیم. در صورتی که برای درمان التهاب و عفونت لثه در مراحل اولیه با روشهای ساده تر اقدام کنید، دیگر نیازی به درمانهای پزشکی مانند جراحی لثه نخواهد بود. علائم عفونت لثه عبارتاند از :
- تغییر رنگ لثه
- حساس شدن لثهها
- قرمزی و تورم لثه
- وجود پلاکهای دندانی
- تحلیل لثه اطراف دندان
- خونریزی لثه هنگام استفاده از مسواک یا نخ دندان
ورم لثه در ارتودنسی
ورم لثه در دوران ارتودنسی یکی از مشکلات در بین بیماران ارتودنسی است. شایعترین علت افزایش حجم لثه در ارتودنسی، رعایت نکردن کامل بهداشت دهان و دندان در طی درمان است. دستگاههای ارتودنسی ثابت مانند براکتها، سیمها و بندها، سطحهایی ناهموار و نقاطی غیرقابل دسترس برای تمیز کردن کامل ایجاد میکنند. در نتیجه، پلاک میکروبی و ذرات غذایی در اطراف دندانها باقی میمانند و منجر به تحریک مزمن لثه و در نهایت تورم لثه میشوند. فشار مزمن مکانیکی، لثههای حساس، تغییرات هورمونی، مصرف برخی داروها نیز میتواند باعث ورم لثه در ارتودنسی شود.
برای درمان ورم لثه در ارتودنسی ابتدا باید علت اصلی ان مشخص شود و با توجه به ان درمان مناسب صورت گیرد. آموزش دقیق و اصلاح روشهای بهداشت دهان، از جمله مسواک زدن با مسواک مخصوص ارتودنسی، استفاده از نخ دندان ارتودنسی و دهانشویههای آنتیباکتریال، درمان اولیه برای رفع تورم لثه هستند. در صورت رفع نشدن ورم لثه، معاینه توسط دندانپزشک متخصص و درمان های تکمیلی تر مانند جرمگیری لثه، درمان دارویی و… نیاز باشد.
خونریزی لثه در ارتودنسی
خونریزی لثه در طول درمان ارتودنسی از نشانههای التهاب لثه یا همان ژنژیویت به شمار میرود. تحریک و التهاب بافت لثه میشود. این التهاب، رگهای خونی موجود در لثه را حساس کرده و حتی در اثر زبان زدن یا مسواک زدن، منجر به خونریزی میشود. با درمان التهاب لثه و رعایت بهداشت خونریزی لثه نیز به مرور زمان کاهش مییابد. اگر خونریزی بسیار شدید باشد باید توسط دندانپزشک خود و متخصص بیماریهای لثه معاینه شوید تا علت خونریزی لثه به طور دقیق مشخص شود.
دلایل التهاب لثه
علت شایع التهاب لثه در تمامی سنین جرم و پلاک دندانی است که در اثر عدم رعایت بهداشت لثه و دندانها به وجود میآید. التهاب لثه پس از انجام ارتودنسی، کامپوزیت و کشیدن دندان نیز به دلیل تغییرات ایجاد شده بروز پیدا میکند. سایر دلایل التهاب لثه شامل موارد زیر میباشد:
- عوامل ژنتیکی
- عدم جرم گیری دندانها
- ضعیف بودن سیستم ایمنی
- استعمال دخانیات و سیگار و مصرف الکل
- پلاک های میکروبی که در دندانهای کج و روی هم قرار گرفته
- تغییرات هورمونی در خانم ها در دوران بارداری و قاعدگی
- عدم رعایت صحیح و دقیق بهداشت دهان در ارتودنسی
درمان لثه ملتهب شده
بهتر است درمان التهاب لثه را پس از مشاهده علائم اولیه عفونت لثه شروع کنید. چرا که با درمان التهاب لثه در مراحل اولیه می توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد و سلامت دوباره لثه را به آسانی به دست آورد. با دیدن علائم التهاب لثه به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا با توجه به شدت التهاب لثه درمان مناسب شما را مشخص کند.
برای درمان التهاب لثه و تحلیل لثه دندانها را جرمگیری می کند و تمامی پلاک ها و باکتریهایی که به خط لثه نفوذ کرده اند را حذف میکند. همچنین برای پایان دادن به فعالیتهای باکتریایی ، دندانپزشک آنتیبیوتیک تجویز میکند. اگرالتهاب و عفونت لثه پیشرفت کرده باشد، تمیز کردن عمق ریشه و صاف کردن ریشه دندان نیز انجام می شود. جراحی فلپ در مواردی که بیماری لثه پیشرفت کرده باشد، برای کم کردن فاصله بین دندان و لثه انجام می شود.
محافظ لثه ارتودنسی
محافظ لثه ارتودنسی، ابزاری نرم و انعطافپذیر است که معمولاً از جنس سیلیکون ساخته میشود و بهمنظور محافظت از لثهها و بافت نرم دهان در برابر آسیبهای احتمالی ناشی از دستگاههای ارتودنسی مورد استفاده قرار میگیرد. برخی بیماران به ویژه در روزهای ابتدایی، دچار زخم دهان و لثه ناشی از تماس با بریس ارتودنسی میشوند. محافظ لثه با جلوگیری از تماس مستقیم بریس ارتودنسی بافت نرم دهان از زخم شدن لثه و دهان در ارتودنسی پیشگیری میکند.
همچنین متخصصان ارتودنسی توصیه میکنند افراد در حین ورزش نیز از محافظ لثه یا گارد دهانی در حین ورزش استفاده کنند تا خطر آسیب به لبها و لثهها کاهش یابد.
راههای پیشگری از التهاب لثه در ارتودنسی
قبل از انجام ارتودنسی حتماً هرگونه پوسیدگی و عفونت دندان را درمان کنید . همچنین اگر به التهاب لثه دچارید یا زخمی در لثه دارید آنها را درمان کنید و سپس اقدام به ارتودنسی کنید. چرا که سلامت دندان ها و لثه در اولویت هستند و همچنین موجب می شود در مکانیسم حرکت دندان در ارتودنسی تداخلی به وجود نیاید.
- از جمله مراقبتهایی که کمک می کند به التهاب لثه در دوران ارتودنسی دچار نشوید، استفاده کردن از مسواک مخصوص ارتودنسی میباشد. باید به خوبی اطراف براکتهای ارتودنسی را تمیز کنید تا دچار جرمگرفتگی نشوند.
- اگر در صورتی در کنار براکت های ارتودنسی، مینی ایمپلنت ارتودنسی نیز بر روی لثه نصب شده است، در حفظ بهداشت مینی اسکرو ارتودنسی کوشا باشید، تا موجب عفونت لثه در آن قسمت نشود.
- بهتر است در دوران ارتودنسی از غذاهای که به دندان می چسبند و تمیز کردن آنها از روی دندانهای ارتودنسی شده به سختی انجام میشود، پرهیز کنید. میتوانید جهت کسب اطلاعات بیشتر درزمینهٔ رژیم غذایی مناسب دندانهای ارتودنسی شده ، مقاله در دوران ارتودنسی چه بخوریم را مطالعه کنید.
- به صورت منظم و دورهای به متخصص ارتودنسی خود مراجعه کنید تا با انجام معاینه جامع ، وضعیت سلامت لثه در درمان ارتودنسی بررسی شود.
- در دوران ارتودنسی تا جایی که ممکن است از مصرف سیگار و الکل خودداری کنید ، چراکه نباید از عوارض سیگار بر ارتودنسی غافل بود.
- در زمان ارتودنسی کودکان طریقه صحیح مسواک زدن را به آنها آموزش دهید و او را در رعایت بهداشت دندانهای ارتودنسی شده همراهی کنید.
- از نخ دندان مخصوص ارتودنسی برای تمیز کردن ما بین دندانهایتان استفاده کنید.
- سعی کنید از رژیم غذایی مقوی برای تقویت سیستم ایمنی خود استفاده کنید.
- دهانشویه ضد باکتریایی استفاده کنید.
التهاب لثه بعد از ارتودنسی
التهاب لثه بعد از ارتودنسی اگرچه در بسیاری از موارد خفیف و گذرا است، اما اگر نادیده گرفته شود یا به درستی درمان نشود، میتواند به مشکلات جدیتری مانند تحلیل لثه منجر شود. التهاب لثه پس از ارتودنسی ممکن است به دلیل فشار نامتوازن و بیش از حد دستگاه ارتودنسی یا تجمع پلاکهای میکروبی، عدم رعایت مناسب بهداشت دهان در طی درمان ارتودنسی بروز پیدا کند. التهاب لثه معمولاً با علائمی مثل قرمزی، تورم، حساسیت و گاهی خونریزی همراه است.
اگر التهاب لثه در مراحل اولیه تشخیص داده شود، با روشهای سادهی خانگی و رعایت کامل بهداشت دهان قابل درمان است. اما در صورت بیتوجهی، ممکن است به شکل مزمن تبدیل شده و به تدریج باعث عقبنشینی لثه از روی دندانها و نمایان شدن ریشهها شود.
برای درمان التهاب لثه بعد از ارتودنسی، ابتدا باید ناحیهی لثه به خوبی پاکسازی شود. در بسیاری از موارد، جرمگیری و بروساژ حرفهای توسط دندانپزشک یا متخصص لثه ضروری است. استفاده از مسواک نرم، خمیر دندان مناسب و دهانشویههای ضدالتهاب از جمله درمان های خانگی برای التهاب لثه هستند. در صورت عدم بهبود علائم و تشدید باید به دندان پزشک مراجعه کنید تا در صورت نیاز از درمان های دندانپزشکی استفاده کنید.
سخن پایانی
عامل اصلی التهاب لثه در ارتودنسی عدم رعایت صحیح بهداشت دندان و لثه می باشد. هرچند که وجود براکت های ارتودنسی، مسواک زدن و نخ کشیدن را دشوار میکند اما برای حفظ سلامتی دندانها و لثه باید با دقت و آرامش دندانهای ارتودنسی شده را تمیز کرد. همیشه پیشگیری بهتر از درمان است، بهتر است با انجام توصیههای جلوگیری از التهاب لثه در ارتودنسی از بروز این بیماری جلوگیری کنید.
دکتر محمد ناصری متخصص ارتودنسی در زرین شهر خدماتی مانند درمان انحراف بدون جراحی فک و درمان انواع مال آلکوژن را انجام میدهند. میتوانید برای درمان ناهنجاریهای دندانی و فکی خود برای رزرو نوبت با شماره 09130211313 مطب ایشان تماس بگیرید و یا از مشاوره آنلاین ایشان استفاده کنید.
