یکی از مشکلات ارتودنسی، زخم شدن لثه و دهان در حین درمان است. افت زدن دهان و زخم شدن بافت نرم دهان، برای افراد در حین درمان ارتودنسی، بسیار آزار دهنده است. اصلی ترین علل افت زدن و زخم شدن دهان به رعایت بهداشت دهان برمیگردد. اما درصورتی که بریس ارتودنسی دچار شکستگی شده باشد، میتواند در اثر خراشیدن لثه و بافت نرم دهان، به آن آسیب بزند. دکتر ناصری دندانپزشک ارتودنسی کودکان و بزرگسالان اصفهان در این مطلب توضیحاتی را ارائه کرده اند. با ما همراه باشید.
زخمهای دهانی یا آفت دهان (به انگلیسی: Aphthous stomatitis) که به آن استوماتیت آفتی نیز گفته میشود، ضایعات کوچک و دردناکی هستند که در مخاط دهان، زبان و لثه ایجاد میشوند. این ضایعات معمولاً گرد یا بیضی شکل با مرکز سفید یا زرد و حاشیه قرمز هستند. آفت دهان مسری نیست و معمولاً در عرض یک تا دو هفته با انجام مراقبتهای لازم از بین میرود.
فهرست مطالب
علل زخم شدن و افت زدن دهان در طی درمان ارتودنسی چیست؟
علت دقیق آفت زدن دهان ناشناخته است و نمیتوان گفت نصب بریس ارتودنسی به طور مستقیم باعث افت یا زخم دهانی میشود. اما عوامل متعددی ممکن است موجب زخم شدن دهان در حین درمان ارتودنسی شوند که به چند مورد از انها اشاره میکینم:
- آسیب به بافت نرم دهان: این آسیب می تواند ناشی از گاز گرفتن تصادفی گونه، نخ دندان کشیدن بیش از حد، خوردن غذای داغ یا تند یا استفاده نادرست از دستگاه ارتودنسی متحرک باشد.
- استرس: استرس وتنش شدید می تواند باعث ایجاد آفت دهان در برخی افراد شود.
- کمبود ویتامین ها و مواد معدنی: کمبود ویتامین B12، اسید فولیک (فولات) یا آهن ممکن است خطر ابتلا به آفت دهان را افزایش دهد.
- عفونت: برخی از عفونت های ویروسی یا باکتریایی می توانند باعث ایجاد آفت دهان در حین و بعد از ارتودنسی شوند.
- ژنتیک: اگر سابقه خانوادگی ابتلا به آفت دهان دارید، احتمال آنکه در شرایط حساس مانند ارتودنسی، درگیر افت دهان شوید، بیشتر است.
- آلرژی: برخی افراد ممکن است به غذاهای خاص، داروها یا مواد آرایشی و بهداشتی(رژلب) حساسیت داشته باشند که می تواند باعث ایجاد آفت دهان شود.
- بیماری های خودایمنی: برخی از بیماری های خودایمنی می توانند با ایجاد آفت دهان همراه باشند.
- آسیب دیدن بریس ارتودنسی: در اثر باز شدن و شکستن بریس ارتودنسی ، ضایعات تیز مانند ان باعث زخم شدن لثه و بافت نرم دهان میشوند.
اگر برای مرتب شدن دنان هایتان از ارتودنسی متحرک شفاف استفاده میکنید و درگیر آفت دهان شدهاید، احتمالا علل باکتریایی دارد.
علائم آفت و زخم دهان چیست؟
آفت دهان علائم قابل توجهی به جز خود زخم ها ندارد. با این حال، ممکن است در برخی افراد، علائمی مانند سوزش یا خارش در محل ایجاد زخم، درد یا سوزش هنگام غذا خوردن، نوشیدن یا صحبت کردن و تورم و التهاب خفیف در دهان ، قبل و بعد از ایجاد زخم ظاهر شود.
راهکارهایی برای تسکین درد آفت دهان در ارتودنسی
راه هایی برای تسکین درد و ناراحتی زخم و آفت دهان وجود دارد، از جمله:
- استفاده از داروهای مسکن بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن
- استفاده از دهانشویههای مناسب
- استفاده از ژل یا پمادهای ضد درد موضعی
- مصرف مایعات و غذاهای خنک و نرم
- مراقبت از بهداشت دهان و دندان به طور منظم
آفت دهان یک بیماری شایع و بی ضرر است که معمولاً در عرض یک تا دو هفته خود به خود از بین میرود. اگر آفت دهان شما شدید است، مکرراً عود می کند یا با علائم دیگری مانند تب و گلودرد همراه است، بهتر است با دندانپزشک خود در میان بگذارید.
نمونه درمان های دکتر محمد ناصری متخصص ارتودنسی کودکان در اصفهان
چگونه از زخم شدن دهان در ارتودنسی جلو گیری کنیم؟
یکی از بهترین روشهای پیشگیری از زخم شدن دهان در حین درمان ارتودنسی، استفاده از موم ارتودنسی و سیکون دهانی است. پس از باندینگ ارتودنسی، اغلب افراد احساس ناراحتی و ناخوشایندی دارند و نمیتوانند مانند گذشته غذا را بجوند. این چالش ها برای کودکان بیشتر است و اگر به انها اموزشهای لازم در خصوص مراقبت و بهداشت ارتودنسی داده نشود، باعث اسیب دیدن دندان ها، بریس ارتودنسی و زخم شدن دهان میشود.
موم ارتودنسی یک ماده نرم و قابل انعطاف است که بر روی براکت و سیم ارتودنسی قرار میدهند تا از اصطحکاک بریس ارتودنسی ثابت با دهان کاهش یابد. موم ارتودنسی را میتوانید زمانی که سیم ارتودنسی پاره شده است یا در شرایط عادی روی بریس ارتودنسی قرارا دهید و از خراشیده شدن بافت نرم دهان جلوگیری کنید.
سایر راه هایی برای جلوگیری از ایجاد آفت دهان در حین ارتودنسی وجود دارد، از جمله:
- حفظ بهداشت دهان و دندان به طور منظم: مسواک زدن دندان ها دو بار در روز و نخ دندان کشیدن یک بار در روز برای از بین بردن پلاک و باکتری ها از دهان ضروری است.
اگر نمیدانید که چگونه با وجود براکت ارتودنسی نخ دندان بکشید، پیشهاد خواندن مقاله راهنمای کشیدن نخ دندان ارتودنسی است. - استفاده از دهانشویههای ضد میکروب: استفاده از دهانشویه های ضد میکروبی می تواند به کاهش خطر ابتلا به آفت دهان کمک کند.
- استفاده از سیلیکون دندانی: با قرار دادن سیلیکون دندانی بر روی بریس ارتودنسی از تماس سیم و براکت با بافت نرم دهان جلوگیری میکند.
- اجتناب از مصرف غذاهای تند، اسیدی: این غذاها می توانند دهان را تحریک کرده و خطر ابتلا به آفت دهان را افزایش دهند.
- مصرف مایعات فراوان: نوشیدن آب فراوان به مرطوب نگه داشتن دهان و جلوگیری از خشکی دهان کمک می کند که می تواند منجر به آفت دهان شود.
- کنترل استرس: یافتن راه هایی برای مدیریت استرس مانند ورزش، مدیتیشن یا یوگا می تواند به کاهش خطر ابتلا به آفت دهان کمک کند.
نکات تغذیهایی برای مدیریت بهتر افت دهان حین ارتودنسی
وجود زخم یا افت دهان حین ارتودنسی و درد ناشی از ان باعث میشود که فرد نتواند همه انواع غذاها و نوشیدنیها را مصرف کند. در چنین شرایط باید با انجام پرهیزات غذایی و استفاده از غذاهایی که بهبود زخم دهان را تسریع میکنند، رژیم غذایی خود را تنظیم کنند.
غذاهای حاوی ویتامین سی، آهن و B12 به بهبود زخم دهان کمک میکنند و فرد باید مواد غذایی حاوی این ریز مغذیها را در سبد غذایی خود بگنجاند تا توان بدن برای بازیابی افت دهان بیشتر شود.
غذاهای اسیدی، تند، شور و غذاهایی با بافت سخت، زخم دهان را تحریک میکند و باعث التهاب و درد بیشتر ان میشود. به همین دلیل متخصصان ارتودنسی توصیه میکنند در طی درمان ارتودنسی به ویژه با وجود افت دهان یا التهاب لثه از چینین غذایی مانند آجیل، چیپس، سس تند، خیارشور، چای یا قهوه داغ و ترشیجات پرهیز شود.
و در آخر:
در این مطلب سعی کردیم، علل و زمینه های زخم شدن و افت زدن دهان در حیت ارتودنسی را توضیح بدهیم و راه حل های برای درمان ان ارائه کنیم . در نظر داشته باشید اگر زخم دهان پس از چند روز بهبود نیافت، حتما به یک دندانپزشک مراجعه مراجعه کنید تا درصورتی که به بیماریهای پریودنتال دچار شدهاید، پیش از وخیم شدن شرایط ان را درمان کنید.
در صورتی که شما پیشنهادهای دیگری برای پیشگیری و درمان زخم و افت دهان در حین ارتودنسی دارید در قسمت کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.
