بررسی جامع تفاوت ارتودنسی ثابت و متحرک

افرادی که می‌خواهند درمان ارتودنسی را شروع کنند، به احتمال زیاد در انتخاب ارتودنسی متحرک و ثابت دچار سردرگمی می‌شوند. تفاوت‌های ارتودنسی ثابت و متحرک، در جنبه‌های مختلفی مانند عملکرد درمانی، مدت‌زمان درمان، میزان تأثیرگذاری، راحتی بیمار و حتی ملاحظات زیبایی‌شناختی صورت می‌گیرد. انتخاب میان این دو روش ارتودنسی متحرک و ثابت نیازمند بررسی دقیق شرایط بالینی بیمار، اهداف درمانی و میزان تعهد او به رعایت مراقبت‌های حین ارتودنسی است.

دکتر محمد ناصری بهترین دکتر ارتودنسی در اصفهان، به شیوه ساده و مفهوم، تفاوت‌های ارتودنسی ثابت و متحرک را در این مقاله توضیح داده‌اند.

اگر در انتخاب نوع ارتودنسی، با چالش مواجه شده‌اید می‌توانید با ارسال مدارک دندان‌پزشکی خود برای دکتر ناصری از مشاوره تخصصی بهره ببرید. در صورتی که ساکن اصفهان هستید، می‌توانیید با مراجعه به مطب ایشان به صورت حضوری معاینه شوید.

ارتودنسی ثابت

ارتودنسی ثابت، شامل براکت و سیم ارتودنسی است که روی دندان های بیمار توسط متخصص ارتودنسی تثبیت می‌شود و شخص بیمار توانایی خارج کردن بریس ارتودنسی را ندارد. دستگاه ارتودنسی دیمون، ارتودنسی لینگوال،ارتودنسی فلزی و ارتودنسی سرامیکی از انواع ارتودنسی ثابت هستند. دکتر ارتودنسی با توجه به دندان ها و فک بیمار و تمایلات شخصی بیمار نوع مناسب ارتودنسی ثابت را انتخاب می‌کند.

در جدول زیر به صورت خلاصه مزایا و معایب ارتودنسی ثابت نشان داده شده است:

ارتودنسی متحرک و ویژگی‌های آن

ارتودنسی متحرک ویژگی بارز و تفاوت اصلی ارتودنسی متحرک با ارتودنسی ثابت، قابلیت خارج کردن دستگاه ارتودنسی متحرک توسط بیمار است. متخصص ارتودنسی در دوره زمانی های معینی با توجه به تغییرات دندان‌ها و فک بیمار، از دندان های فرد قالب‌گیری می‌کند و دستگاه ارتودنسی جدید برای وی به صورت منحصر به فرد ساخته می‌شود. اینویزیلاین و ارتودنسی فانکشنال دو نوع از ارتودنسی متحرک هستند.

مزایا و معایب ارتودنسی متحرک در جدول زیر بررسی شده‌اند:

بررسی فرق‌های ارتودنسی ثابت و متحرک در یک نگاه

در جدول زیر ویژگی های مهم ارتودنسی ثابت و متحرک را باهم مقایسه می‌کنیم. تجربه ارتودنسی هر بیمار با بیمار دیگر متفاوت است. هر یک از این روش‌ها مزایا، محدودیت‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند.

ارتودنسی متحرک برای چه بیمارانی مناسب است؟

ارتودنسی متحرک برای بیمارانی مناسب است که دارای ناهنجاری‌های خفیف تا متوسط دندانی و فکی باشند. بیمارانی که دارای بی‌نظمی‌های جزئی در دندان‌ها، فاصله بین دندانی، یا ناهنجاری‌های خفیف در بایت (مانند اوربایت یا کراس‌بایت خفیف) هستند، کاندیدای مناسبی برای استفاده از ارتودنسی متحرک هستند. بزرگسالانی که تمایل انجام ارتودنسی نامرئی دارند و مشکل پیچیده‌ای ندارند، می‌توانند از الاینرهای شفاف، مانند اینویزیلاین، استفاده کنند.

 از جمله مزیت‌های ارتودنسی متحرک، قابلیت خارج کردن پلاک‌ها هنگام غذا خوردن و مسواک زدن است که رعایت بهداشت دهان را آسان‌تر می‌کند.

بااین‌حال، ارتودنسی متحرک برای بیمارانی که دارای ناهنجاری‌های شدید اسکلتی یا بی‌نظمی‌های شدید دندانی هستند، مناسب نیست، زیرا نیروی محدودی اعمال می‌کند و کنترل کمتری روی حرکات دندان‌ها در ارتودنسی دارد. کیس‌هایی با ناهنجاری شدید دندانی و فکی، ارتودنسی ثابت یا حتی درمان‌های ترکیبی با جراحی فک موردنیاز خواهد بود.

هزینه و قیمت در ارتودنسی ثابت و متحرک

قیمت ارتودنسی ثابت، معمولاً بیشتر از ارتودنسی متحرک است. هزینه درمان ارتودنسی به عوامل متعددی از جمله نوع دستگاه، شدت ناهنجاری‌های دندانی و مدت زمان درمان بستگی دارد. طول دوره درمان در ارتودنسی ثابت معمولاً بیشتر است و بیمار باید جلسات تنظیم ماهانه را طی کند که این امر می‌تواند بر هزینه نهایی تأثیر بگذارد. علاوه بر این، اگر بیمار براکت‌های سرامیکی یا براکت‌های دیمون را به‌جای فلزی انتخاب کند، هزینه افزایش می‌یابد.

به‌طور کلی، ارتودنسی ثابت به دلیل پیچیدگی بیشتر و نیاز به پیگیری‌های منظم، هزینه بالاتری دارد، درحالی‌که ارتودنسی متحرک در بیشتر موارد مقرون‌به‌صرفه‌تر است، مگر در شرایطی که از تکنیک‌های پیشرفته مانند الاینرهای شفاف استفاده شود.

یکی از راه‌های مدیریت هزینه ارتودنسی، پرداخت هزینه ارتودنسی به صورت قسطی است. در برخی از کلینیک‌های ارتودنسی شرایط ارتودنسی قسطی فراهم شده است تا بیماران بتوانند هزینه ارتودنسی را در چند مرحله پرداخت کنند و دغدغه مالی مانع انجام درمان نشود در استان اصفهان، کلینیک ارتودنسی دکتر محمد ناصری، ارتودنسی اقساطی انجام می‌شود. بیماران در ابتدای درمان مبلغی را به عنوان پیش پرداخت و مابقی هزینه ارتودنسی را در چند قسط تا پایان درمان تسویه می‌کنند.

مدت درمان ارتودنسی متحرک و ارتودنسی ثابت

مدت درمان در ارتودنسی ثابت معمولاً طولانی‌تر از ارتودنسی متحرک است. ارتودنسی ثابت به‌طور میانگین بین یکسال و نیم تا سه سال طول می‌کشد، درحالی‌که ارتودنسی متحرک در برخی موارد ساده ممکن است طی ۶ تا ۱۲ ماه نتیجه دهد. با این حال، درمان‌های پیچیده با ارتودنسی متحرک نیز می‌توانند بیش از ۲ سال طول بکشند. ازآنجا که دستگاه‌های ثابت به‌صورت مداوم روی دندان‌ها قرار دارند، تأثیر بیشتری روی حرکات دندانی دارند و درمان موثرتری است.

در ارتودنسی متحرک برای آنکه نتیجه مطلوب در مدت زمان معین حاصل شود بیمار باید بیش از 20 ساعت از ارتودنسی متحرک استفاده کند. در غیر این صورت روند درمان ارتودنسی متحرک طولانی‌تر خواهد شد.

مراحل درمان در ارتودنسی ثابت و متحرک

در ارتودنسی ثابت، مراحل درمان شامل چندین مرحله تخصصی است که نیاز به نصب و تنظیم دقیق براکت‌ها و سیم‌ها دارد. در مرحله اول، معاینه و تهیه مدارک اولیه شامل عکس‌های رادیوگرافی، قالب‌گیری دندان‌ها و اسکن دیجیتال انجام می‌شود. سپس مرحله باندینگ ارتودنسی است که براکت‌ها با استفاده از چسب مخصوص روی دندان‌ها قرار می‌گیرند و سیم‌های ارتودنسی برای ایجاد نیروی تدریجی نصب می‌شوند. بیمار باید به‌صورت ماهانه به متخصص ارتودنسی مراجعه کند تا تنظیمات لازم روی سیم‌ها و براکت‌ها انجام شود.

در مقابل، ارتودنسی متحرک مراحل ساده‌تری دارد. پس از معاینه و تهیه مدارک اولیه، پلاک‌های متحرک یا الاینرهای شفاف به‌طور سفارشی  پس از قالب‌گیری ارتودنسی ساخته می‌شوند. در ارتودنسی متحرک، بیمار معمولاً هر ۴ تا ۸ هفته یک‌بار برای بررسی روند درمان و دریافت پلاک‌های جدید مراجعه می‌کند.

تفاوت‌های نحوه تمیز کردن و رعایت بهداشت دهان در ارتودنسی ثابت و متحرک

در ارتودنسی ثابت، تمیز کردن دندان‌ها به دلیل وجود براکت‌ها و سیم‌ها دشوارتر است. مواد غذایی به‌راحتی در اطراف براکت‌ها و سیم‌های ارتودنسی گیر می‌کنند و در صورت عدم رعایت صحیح بهداشت ، احتمال پوسیدگی دندان در ارتودنسی، التهاب لثه و ایجاد لکه‌های سفید روی مینای دندان افزایش می‌یابد.

برای رعایت بهداشت در این روش، بیمار باید از مسواک‌های مخصوص ارتودنسی، نخ دندان ارتودنسی یا واترجت و دهان‌شویه‌های مناسب ارتودنسی استفاده کند. همچنین توصیه می‌شود که پس از هر وعده غذایی، دندان‌ها به‌طور دقیق تمیز شوند تا باقی‌مانده‌های غذا در اطراف براکت‌ها باقی نماند.

در مقابل، در ارتودنسی متحرک، تمیز کردن دندان‌ها راحت‌تر است زیرا بیمار می‌تواند پلاک‌های ارتودنسی را هنگام مسواک زدن و نخ دندان کشیدن از دهان خارج کند. این امر باعث می‌شود که بهداشت دهان و دندان در مقایسه با ارتودنسی ثابت بهتر حفظ شود.

بااین‌حال، علاوه بر تمیز کردن دندان‌ها، بیمار باید پلاک‌های متحرک را نیز به‌طور منظم با مسواک نرم و مایع شستشوی مخصوص یا قرص‌های ضدعفونی‌کننده تمیز کند تا از تجمع پلاک‌های میکروبی و بوی نامطبوع جلوگیری شود. اگر پلاک‌های متحرک به‌درستی تمیز نشوند، می‌توانند محیطی مناسب برای رشد باکتری‌ها ایجاد کرده و منجر به بروز التهاب لثه در ارتودنسی شوند.

چالش‌های نحوه غذا خوردن با ارتودنسی ثابت و متحرک

در ارتودنسی ثابت، به دلیل وجود براکت‌ها و سیم‌ها، محدودیت‌های بیشتری در انتخاب غذا وجود دارد. بیمار باید از خوردن مواد غذایی سفت مانند آجیل، ته‌دیگ، یخ، ذرت بو داده و مواد چسبناک مانند آدامس و تافی خودداری کند، زیرا این غذاها می‌توانند باعث شکستن براکت‌ها یا خم شدن سیم‌ها شوند. همچنین، گاز زدن غذاهای سختی مانند سیب یا هویج ممکن است به براکت‌ها آسیب برساند، بنابراین توصیه می‌شود این نوع مواد غذایی قبل از مصرف به قطعات کوچک‌تر خرد شوند. علاوه بر این، مصرف غذاهای قندی و اسیدی باید محدود شود تا از پوسیدگی دندان و ایجاد لکه‌های سفید در اطراف براکت‌ها جلوگیری شود.

در ارتودنسی متحرک، بیمار می‌تواند هنگام غذا خوردن پلاک‌ها را از دهان خارج کند، بنابراین محدودیت غذایی خاصی ندارد. این مزیت باعث می‌شود که بیمار بتواند بدون نگرانی از آسیب به دستگاه، انواع غذاها را مصرف کند. البته، بیمار باید پس از هر وعده غذایی دندان‌های خود را مسواک بزند و قبل از بازگرداندن پلاک‌ها به دهان، آن‌ها را به‌خوبی تمیز کند.

در دوران ارتودنسی چه بخوریم؟، ازجمله سوالات متداول بیماران است. غذا خوردن در ابتدای درمان ارتودنسی کمی سخت و چالش برانگیز است و برخی افراد با سوتغذیه مواجه میشوند. در مقاله رژیم غذایی مناسب ارتودنسی، لیستی از غذاهایی که می‌توانید در حین درمان میل کنید، اورده شده است.

مقایسه میزان درد و ناراحتی در ارتودنسی ثابت و متحرک

در ارتودنسی ثابت، میزان درد و ناراحتی معمولاً بیشتر و طولانی‌تر از ارتودنسی متحرک است، زیرا براکت‌ها و سیم‌ها به‌طور مداوم نیروی مشخصی را به دندان‌ها وارد می‌کنند. پس از نصب براکت‌ها و هر بار تنظیم سیم‌ها، بیمار ممکن است برای چند روز احساس فشار، درد و ناراحتی در دندان‌ها داشته باشد. این ناراحتی معمولاً طی ۳ تا ۷ روز کاهش می‌یابد.

در مقابل، در ارتودنسی متحرک، میزان درد و ناراحتی معمولاً کمتر است، زیرا فشار روی دندان‌ها تدریجی‌تر اعمال می‌شود. در روزهای اول استفاده از پلاک‌های ارتودنسی، بیمار ممکن است احساس فشار و ناراحتی خفیفی داشته باشد که به‌مرور زمان کاهش می‌یابد.

درد و ناراحتی در هفته اول ارتودنسی را اکثر افراد تجربه میکنند. اما با راهکارهای کاهش درد ارتودنسی میتوان تا حد زیادی ان را تسکین داد.

احتمال بازگشت نتایج در ارتودنسی ثابت و متحرک

درمان ارتودنسی، چه ثابت و چه متحرک، نیاز به استفاده از نگهدارنده ارتودنسی دارد تا از بازگشت دندان‌ها به موقعیت اولیه جلوگیری شود. بااین‌حال، احتمال بازگشت نتایج درمان در ارتودنسی متحرک معمولاً بیشتر از ارتودنسی ثابت است.

اگر بیمار طبق توصیه ارتودنتیست از ریتینرها استفاده کند، احتمال بازگشت نتایج ارتودنسی کاهش می‌یابد.

نتایج ارتودنسی ثابت یا متحرک کدام یک زودتر دیده می‌شود؟

مدت درمان ارتودنسی به شدت ناهنجاری فکی و دندانی بستگی دارد هرچه ناهنجاری دندانی خفیف تر باشد، مدت درمان ارتودنسی کوتاه‌تر خواهد بود.

کدام روش ارتودنسی برای نوجوانان مناسب تر است؟

در حقیقت ارتودنسی مناسب نوجوان، بستگی به نوع مشکل دارد و هیچ ارجحیتی بین ارتودنسی ثابت و متحرک وجود ندارد.

ایا ارتودنسی متحرک نسبت به ارتودنسی ثابت درد کمتری دارد؟

ارتودنسی متحرک نسبت ارتودنسی ثابت درد کمتری دارد. میزان درد ارتودنسی و احساس ناراحتی به آستانه تحمل درد فرد بستگی دارد. راهکارهایی برای کاهش درد ارتودنسی وجود دارد. در صورت تجربه درد شدید، خونریزی و التهاب لثه سریع به دکتر ارتودنسی خود اطلاع دهید.

توصیه نهایی برای انتخاب بین ارتودنسی ثابت و متحرک

تفاوت‌های ارتودنسی ثابت و متحرک تنها به نوع دستگاه خلاصه نمی‌شود، بلکه به نیازهای درمانی، میزان همکاری بیمار و اهداف اصلاحی بستگی دارد. دکتر محمد ناصری، با سال‌ها تجربه در درمان انواع ناهنجاری‌های دندانی و فکی، آماده است تا بهترین طرح درمان را متناسب با شرایط شما ارائه دهد.

دکتر ناصری اسخ‌گوی سوالات شما در مورد ارتودنسی ثابت و متحرک هستند تا با انتخابی اگاهانه بتوانید مسیر درمانی خود را طی کنید.  برای دریافت مشاوره تخصصی و آغاز مسیر اصلاح لبخند خود، نوبت خود را با شماره09130211313 رزرو کنید.

همچنین در قسمت کامنت‌ها ، تجربیات و سوالات خود را مطرح کنید و از نطر تخصصی دکتر ناصری بهره‌مند شوید.