افرادی هستند که به صورت مادرزادی یا بر اثر حادثهایی دچار اختلالات گفتاری شدهاند. اگر مشکلات گفتاری به علت ناهماهنگیهای فکی و نامرتبی دندانها باشد، ارتودنسی در کنار گفتار درمانی تأثیر بسزایی در بر بهبود وضعیت گفتار، تلفظ کلمات دارد.
بسیاری از بیماران نیز پس از نصب بریس ارتودنسی یا استفاده از هر نوع دستگاه ارتودنسی، با چالشهایی در صحبت کردن مواجه میشوند و نگران ان هستند که مبادا دچار لکنت یا مشکلات گفتاری شوند. در پاسخ به این عزیزان باید گفت، ارتودنسی به هیچ عنوان باعث بروز اختلالات گفتاری نمیشود و سخت بودن حرف زدن در ابتدای درمان ارتودنسی، موقتی و طبیعی است.
اگر شما نیز سوالاتی در مورد تأثیر ارتودنسی بر نحوه حرف زدن و درمان اختلالات گفتاری با ارتودنسی دارید، مطالبی که دکتر محمد ناصری متخصص ارتودنسی اصفهان، در این مطلب ارائه کردهاند، برای شما مفید خواهد بود.
قبل از بررسی آثار ارتودنسی بر صدا و نحوه صحبت کردن، ابتدا با مکانیسم تولید صدا و حروف آشنا شویم:
فرآیند حرف زدن و تولید صدا یک سیستم پیچیده است که به هماهنگی دقیق چندین بخش از بدن نیاز دارد. این فرآیند از سه مرحله اصلی تشکیل شده است: تنفس، تولید صدا و شکلدهی صدا.
برای صحبت کردن، ابتدا هوا از ریهها خارج میشود و از طریق نای به حنجره میرسد. در حنجره، هوا به تارهای صوتی برخورد میکند. لرزش این تارها سبب تولید صوت اولیه میشود که همان صدای خام است. زبان، دندانها، لبها و کام نقش مهمی در تغییر شکل این صدا دارند تا تبدیل به اصوات و کلمات قابل فهم شود. ساخت کلمات و حرف زدن، شامل حرکات دقیق و هماهنگ اندامهای دهانی برای تلفظ واضح حروف و واژگان است. حال در صورتی که ناهنجاری در هماهنگی فکین یا دندانها وجود داشته باشد، میتواند آثار جدی بر نحوه ادای کلمات بگذارد.
فهرست مطالب
تأثیر ناهنجاریهای دندان و فکی و بر نحوه صحبت کردن
ناهنجاریهای دندانی و فکی میتوانند به طور قابلتوجهی بر نحوه صحبت کردن و گفتار افراد تأثیر منفی بگذارند. موقعیت نادرست دندانها و فکها میتواند تولید صداها و تلفظ صحیح برخی از حروف را با مشکل مواجه کند. این موضوع به دلیل نقش مهمی است که دندانها و فکها در تنظیم مسیر هوا و موقعیت زبان در حین صحبت کردن ایفا میکنند.
دندانهای قدامی (جلویی) نقش کلیدی در تولید برخی از صداها مانند “س”، “ز”، و “ف” دارند. اگر دندانهای قدامی جلوتر یا عقبتر از موقعیت طبیعی خود قرار گیرند یا بین آنهافاصله وجود داشته باشد، تلفظ این حروف دشوار میشود. برای مثال، در ناهنجاریهای دندانی مانند اپن بایت، که در آن دندانهای جلو هنگام بسته شدن دهان به هم نمیرسند، فرد ممکن است دچار نوک زبانی شدن در تلفظ حروف “س” و “ز” شود. این وضعیت میتواند باعث بروز مشکلاتی در ادای کلماتی با این حروف شود.
فکهای ناهماهنگ یا جابهجا شده میتوانند مسیر طبیعی حرکت زبان و لبها را مختل کنند. در ناهنجاریهایی مانند آندربایت (پیش آمدگی فک پایین) یا اوربایت (جلو آمدگی فک بالا)، ارتباط زبان با دندانها تغییر میکند که این موضوع میتواند در تولید صداهایی مثل “ت”، “د”، “ل” و حتی “ر” مشکل ایجاد کند.
یکی دیگر از مشکلاتی که ناهنجاریهای دندانی و فکی ایجاد میکنند، تأثیر بر آهنگ و جریان گفتار است. این عدم هماهنگی منجر به تأخیر در تلفظ و گاهی کندی در گفتار میشود.
درمان اختلالات گفتاری با ارتودنسی
ارتودنسی نقشی حیاتی در بهبود مشکلات گفتاری و تکلمی که ناشی از ناهنجاریهای دندانی و فکی هستند، ایفا میکند. ناهنجاریهای دندانی و فکی میتوانند به صورت مستقیم بر نحوه قرارگیری زبان، حرکت لبها، و حتی جریان هوا در هنگام صحبت کردن تأثیر بگذارند و منجر به مشکلاتی مانند تلفظ نادرست یا صدای ناپایدار شوند. ارتودنسی با تصحیح این ناهنجاریها میتواند بهبود چشمگیری در تکلم فرد ایجاد کند.
ارتودنسی با حرکت دادن دندانها به موقعیت طبیعی، این مشکلات را برطرف میکند و فرد میتواند صدای حروف را به درستی تولید کند. همچنین با اصلاح این ناهنجاریها به باز کردن مسیرهای هوایی و بهبود تنظیم جریان هوا کمک میکند. درمان ارتودنسی با تنظیم دقیق دندانها و فکها، باعث میشود زبان در موقعیت صحیح قرار گیرد و فرد بتواند صداها را بهدرستی تولید کند.
آیا ارتودنسی باعث لکنت زبان میشود؟
در مراحل اولیه درمان ارتودنسی، به خصوص هنگامی که از ارتودنسی ثابت یا پلاکهای متحرک استفاده میشود، ممکن است فرد احساس کند که تلفظ بعضی از صداها دشوار شده است. این مسئله ناشی از حضور جسم خارجی در دهان است که زبان و لبها باید به آن عادت کنند. این حالت میتواند منجر به وقفههای جزئی در گفتار شود، اما این تغییرات با لکنت زبان متفاوت هستند و معمولاً بعد از چند هفته از بین میروند، زیرا زبان و دستگاههای دهانی به وضعیت جدید عادت میکنند.
لکنت زبان یک اختلال در روانی گفتار است که معمولاً دلایل عصبی، ژنتیکی، یا روانشناختی دارد و ناشی از وضعیت دندانها و فک نمیباشد. در واقع، ارتودنسی معمولاً باعث بهبود گفتار و رفع برخی مشکلات تلفظی میشود.
آیا ارتودنسی صدا را تغییر میدهد؟
ارتودنسی میتواند در برخی موارد باعث تغییراتی در صدا و نحوه صحبت کردن فرد شود، اما این تغییرات معمولاً موقتی و جزئی هستند. صدا و تلفظ به هماهنگی چندین عضو دهان و دستگاه تنفسی از جمله دندانها، فکها، زبان، و حتی لبها بستگی دارد. ارتودنسی با تغییر موقعیت دندانها و فکها میتواند بر نحوه تولید صدا تأثیر بگذارد، اما این تأثیرات بسته به نوع ناهنجاری دندانی و فکی و نوع درمان متفاوت است.
نحوه قرارگیری زبان و لبها در حین صحبت تغییر کند که میتواند منجر به بهبود کیفیت صدای فرد شود. به طور کلی، این تغییرات مثبت بوده و به فرد کمک میکند که تلفظ بهتری داشته باشد. تحقیقات نشان داده که ارتودنسی به ندرت بر تن صدا تأثیر میگذارد، چرا که تن صدا بیشتر به ساختار حنجره و ریهها مرتبط است و تغییر در موقعیت دندانها و فکها تأثیر مستقیمی بر این اجزا ندارد.
به طور کلی، ارتودنسی باعث تغییرات اساسی و دائمی در صدا نمیشود، اما ممکن است در طول درمان یا پس از اصلاح ناهنجاریهای دندانی و فکی تغییرات موقتی و جزئی در تلفظ و نحوه صحبت کردن رخ دهد. این تغییرات معمولاً مثبت هستند و به بهبود وضوح و کیفیت گفتار کمک میکنند. اگر هم تغییراتی در صدا احساس شود، بیشتر به نحوه تولید صدا و تلفظ مربوط است.
حرف زدن با ارتودنسی متحرک چگونه است
حرف زدن با ارتودنسی متحرک در ابتدای کار ممکن است کمی چالشبرانگیز باشد، اما این وضعیت معمولاً موقتی است و با گذشت زمان و عادت کردن به دستگاه الاینر شفاف ، گفتار به حالت طبیعی بازمیگردد. ارتودنسی متحرک، مانند پلاکها یا الاینرهای شفاف، فضای دهان و نحوه قرارگیری زبان را تغییر میدهند و این موضوع ممکن است در روزهای اول بر تلفظ برخی از صداها تأثیر بگذارد.
راهکارهای بهبود گفتار با ارتودنسی
افراد بسیاری پس از نصب براکت های ارتودنسی ، در صحبت کردن و حتی غذا خوردن با مشکل مواجه میشوند. اما دانستن یکسری نکات ، به انها کمک میکند سریع تر به شرایط جدید عادت کنند و به راحتی به امور روزمره خود برسند. در ادامه نکانی کاربردی برای بهبود گفتار با راتودنسی مطرح شدهاند:
تمرین مداوم: خواندن کتاب یا صحبت کردن با صدای بلند میتواند به تسریع فرآیند عادت کردن به بریس ارتودنسی یا الاینر کمک کند.
صبور بودن: تغییرات گفتاری با دستگاه ارتودنسی کاملاً طبیعی هستند و نیازی به نگرانی نیست. با گذر زمان و تمرین، همه چیز به حالت عادی برمیگردد.
استفاده از موم ارتودنسی: استفاده از موم ارتودنسی در قسمت هایی که لثه و و لپ داخلی را ازار میدهد، کمک میکند تا شما آسانتر دهان خود را بار و بسته کرده و صحبت کنید.
حرف زدن با ارتودنسی متحرک در ابتدا ممکن است کمی دشوار باشد، اما با تمرین و صبر، گفتار به حالت عادی بازمیگردد. این تغییرات موقتی هستند و با عادت کردن به دستگاه، مشکلات تلفظی نیز برطرف میشوند. در واقع، بسیاری از افراد پس از گذشت چند هفته متوجه هیچ تفاوتی در گفتار خود نخواهند شد.
اگر مشکل جدی در نحوه صحبت کردن با بریس ارتودنسی دارید، میتوانید از دکتر ناصری متخصص ارتودنسی زیبایی، مشاوره تخصصی دریافت کنید. ایشان با بررسی شرایط شما بهترین راهکار را در اختیار شما قرار میدهند. برای دریافت نوبت مشاوره حضوری یا انلاین کافی است با شماره 09130211313 تماس بگیرید.
