خشکی دهان در ارتودنسی یکی از مشکلاتی است که درصد کمی از بیماران دچار ان میشوند. خشکی دهان در اثر کاهش ترشح بزاق به وجود میاید که علل مختلفی دارد. اما خشبختانه بارعایت چند نکته مراقبتی، میتوان خشکی دهان را برطرف نمود. کاهش ترشح بزاق در طی درمان ارتودنسی میتواند سبب مشکلاتی مانند التهاب لثه، اختلال در بلع را بیماران به وجود شود و در صورت عدم درمان ان با عوارض جدی تری رو به رو میشوند.
دکتر محمد ناصری متخصص ارتودنسی در اصفهان، علل و عوارض و راه های درمان خشکی دهان در حین ارتودنسی را به طور کامل بیان کردهاند. اگر شما نیز با مشکل خشکی دهان مواجه هستید، خواندن این مقاله برایتان خالی از لطف نخواهد بود.
فهرست مطالب
خشکی دهان چیست؟
خشکی دهان، که به آن زروستومیا (xerostomia) هم گفته میشود، زمانی اتفاق میافتد که غدد بزاقی شما به اندازه کافی بزاق تولید نمیکنند. بزاق برای مرطوب نگه داشتن دهان، هضم غذا و کمک به جلوگیری از پوسیدگی دندان ضروری است. خشکی دهان یکی از عوارض ارتودنسی است که در صورت عدم رعایت نکات مراقبتی و بهداشتی، برخی از افراد، به ویژه بزرگسالان با ان مواجه میشوند.
اگر نمیدانید به خشکی دهان مبتلا هستید یا خیر بهتر است با علائم ان اشنا شوید. علائم خشکی دهان عبارتند از:
- احساس خشکی و چسبندگی در دهان
- مشکل در بلعیدن
- مشکل در جویدن
- خشکی لب ها و ترک خوردن
- زبان خشک و قرمز
- بوی بد دهان
- مشکل در صحبت کردن
- مشکل در خوردن غذاهای تند یا شور
علل به وجود امدن خشکی دهان در ارتودنسی
اگر خشکی دهان دارید، مهم است که علت آن توسط دندانپزشک را مشخص شود. پزشک شما می تواند با معاینه شما و پرسیدن سوالاتی در مورد سابقه پزشکی شما، علت خشکی دهان شما را تعیین کند.
علل مختلفی برای خشکی دهان وجود دارد، که بهتر است با آنها آشنا شوید، از جمله:
- کم آبی بدن: نوشیدن آب ناکافی در طی روز، شایع ترین علت خشکی دهان است.
- مصرف برخی داروها: یک عارضههای جانبی مصرف برخی از داروها خشکی دهان میباشد. اگر فردی در دوران ارتودنسی خود از داروهای خاصی استفاده میکند احتمال ابتلای وی به خشکی دهان همزمان با ارتودنسی افزایش مییابد و بهتر است در این باره با پزشک خود مشورت کند، تا راه حل مناسبی به وی پیشنهاد دهند.
- بیماری های خاص: برخی از بیماریها یکی از علائم و عوارض انها خشکی دهان است.
- آسیب به غدد بزاقی: آسیب به غدد بزاقی می تواند در اثر پرتودرمانی، جراحی یا آسیب سر و گردن ایجاد شود.
- تنفس از طریق دهان: یکی از علل ساده ای که باعث خشکی دهان در افراد سالم میشود، تنفس از طریق دهان به جای بینی است که می تواند باعث خشکی دهان شود.
- استعمال دخانیات و مصرف الکل : از عوارض سیگار کشیدن و نوشیدن الکل در دوران ارتودنسی خشکی دهان است.
اگر میخواهید در مورد عوارض سیگار در ارتودنسی بیشتر بدانید مقاله آیا سیگار بر ارتودنسی اثری دارد؟ را مطالعه فرمایید. - افزایش سن: با انجام ارتودنسی در بزرگسالی احتمال احتمال انکه خشکی دهان یک یاز عوارض ارتودنسی باشد بیشتر است چراکه با افزایش سن، غدد بزاقی تمایل کمتری به ترشح یزاق دارند.
آیا ارتودنسی باعث خشکی لبها میشود؟
ارتودنسی عامل اصلی ترک خوردن و خشک شدن لبها نیست بلکه به دلیل وجود براکتهای ارتودنسی با ایجاد شرایطی خاص برای دهان و برخی عادات نامطلوب لبها ظاهری خشک و ترک خورده پیدا میکنند. تغییرات رژیم غذایی، کم بزاق دهان، تنفس از طریق دهان و باز نگه داشتن دهان برای مدت طولانی، از عوامل خشک شدن لبها در حین ارتودنسی هستند.
با مصرف آب کافی، کنار گذاشتن عادات نامطلوب و استفاده از بالم لبها به طور کامل میتوانید خشکی لبهای خود را مدیریت کنید.
در صورتی که لبهای شما به شدت خشک ترک خورده و مستعد خونریزی هستند پیشنهاد میکنیم به یک پزشک مراجعه فرمایید تا سلامت عمومی بدن شما را معاینه کند.
عوارض درمان نکردن خشکی دهان در حین ارتودنسی
اگر خشکی دهان درمان نشود، می تواند منجر به عوارض و مشکلات مختلفی شود، از جمله:
بزاق به خنثی کردن اسید موجود در دهان و شستشوی بقایای غذا کمک میکند. بدون بزاق کافی، دندانها در معرض خطر بیشتری برای پوسیدگی وایجاد حفره در درون انها قرار دارند. با کاهش بزاق دهان و خشک شدن دهان احتمال پوسیدگی دندانها حین ارتودنسی افزایش مییابد.
از سوی دیگر انزیمهای موجود در بزاق به مبارزه با باکتریها در دهان کمک میکند. در اثر خشک شدن دهان، باکتریها می توانند تجمع پیدا کنند و منجر به بیماری لثه شوند. التهاب لثه در ارتودنسی و پوسیدگی دندانها در ارتودنسی، پروسه درمان و حرکت دندانها در ارتودنسی را مختل میکنند که در نهایت باعث طولانیتر شدن مدت ارتودنسی میشود.
یکی دیگر از مشکلات خشکی دهان در حین ارتودنسی، دشوار شدن بلعیدن غذا است. در حالت عادی وجود براکت و بریس ارتودنسی ثابت غذا خوردن را بار افراد سختتر می کند. به خصوص برای افراد مسن یا کسانی که مشکل بلع دارند.
در دروان ارتودنسی برای انکه مشکلی در جویدن نداشته باشید و دچار سوء تغذیه نشوید، به شما پیشنهاد میکنیم بیش تر رژیم غذایی خود را از غذاهای مناسب ارتودنسی انتخاب کنید.
درمان خشکی دهان چیست؟
درمان خشکی دهان (زروستومیا) به علت آن بستگی دارد. درمان دقیق و صحیح خشکی دهان را متخصص ارتودنسی، پس از معاینه بیمار مشخص میکند. بهتر است از انجام هرگونه درمان سرخود در خانه پرهیز کنید تا درگیر عوارض و مشکلات خشکی دهان در حین ارتودنسی نشوید.
دندانپزشک متخصص با بررسی شرح حال شما و یافتن علت اصلی خشکی دهان و درمان بیماری های دهان ، خشکی دهان را درمان خواهد کرد.
اگر خشکی دهان شما به دلیل یک بیماری زمینه ای مانند دیابت یا بیماری پارکینسون باشد، درمان آن بیماری ممکن است به بهبود خشکی دهان شما کمک کند. پزشک شما می تواند در مورد بهترین گزینههای درمانی برای شما با شما صحبت کند. اگر خشکی دهان شما به دلیل مصرف دارو باشد، پزشک شما ممکن است داروهای شما را تغییر دهد یا دوز آنها را تنظیم کند.
همچین اگر به بیماریهای دندان و دهان مبتلا باشید متخصص ارتودنسی ان را تشخیص میدهد و بهترین درمان را برای شما مشخص میکند.
راهکار های پیشگیری از خشکی دهان در حین ارتودنسی
- سعی کنید در طول روز به طور مرتب آب بنوشید، حتی اگر احساس تشنگی نمی کنید. برای مرطوب نگه داشتن دهان ضروری است که اب بنوشید ، نوشیدنی های دیگر مانند ابمیوه ها به ویژه ابمیوه های صنعتی، چایی و قهوه کمکی به رفع خشکی دهان نمیکنند.
- برخی از ابنباتهای بدون قند، غدد بزاقی را به ترشح بزاق تحریک میکنند. البته مراقب باشید که خوردن ابنبات در حین ارتودنسی به براکت ها اسیبی نرسانند.
- ترک سیگار و دخانیات نیز در رفع خشکی دهان بسیار موثر است و علاوه بر ان از به وجود امدن مشکلات دیگر مانند التهاب لثه، لق شدن دندانها و پوسیدگی دندان در ارتودنسی نیز جلو گیری میکند.
- سعی کنید از طریق بینی به خصوص در هنگام خواب، نفس بکشید.
- از مصرف دخانیات و الکل خودداری کنید. سیگار کشیدن و نوشیدن الکل می تواند خشکی دهان را بدتر کند.
- از یک رژیم غذایی سالم استفاده کنید. از مصرف غذاهای تند یا شور که می توانند دهان شما را بیشتر خشک کنند، خودداری کنید.
اگر خشکی دهان شما شدید است یا با علائم دیگری مانند درد دهان، مشکل در بلعیدن یا تب همراه است،حتما به پزشک مراجعه کنید و سعی نکنید با درمانهای خانگی خشکی دهان را درمان کنید.
کلام آخر
خشکی دهان در حین درمان ارتودنسی یک عارضه متداول است که برخی از بیماران در گیر آن میشوند. علائم خشکی دهان در ابتدا آزار دهنده نیستند اما اگر خشکی دهان شدت پیدا کند، عوارض جدی برای سلامت دهان فرد خواهند داشت. شما میتوانید با مراقبت و رعایت دستور عمل هایی که در این مطلب گفته شد از خشکی دهان در ارتودنسی پیشگیری کنید.
همچنین اگر به بیماری خاصی مبتلا هستید وتحت درمان دارویی هستید، حتما به دکتر ارتودنسی خود اطلاع دهید تا در حین درمان ارتودنسی تدابیر لازم را بیندیشد.
