مدتزمان درمان ارتودنسی یکی از اصلیترین دغدغههای مراجعین به کلینیک تخصصی دکتر محمد ناصری است. نگرانی از طولانی شدن درمان، گاهی اوقات افراد را از داشتن دندانهایی منظم و لبخندی زیبا منصرف میکند.
اما حقیقت چیست؟ به طور کلی، مدت زمان درمان ارتودنسی ثابت در حالت میانگین بین ۱۸ تا ۲۴ ماه (یک و نیم تا دو سال) است. با این حال، باید بدانید که این زمان یکسان نیست و در شرایط مختلف، از ۶ ماه (برای ناهنجاریهای بسیار خفیف) تا ۳۶ ماه (برای موارد پیچیده) متغیر است.
در این مقاله، دکتر محمد ناصری (بهترین متخصص ارتودنسی بزرگسال در اصفهان) به طور شفاف به شما میگوید که طول درمان ارتودنسی شما به چه عواملی بستگی دارد، برای کوتاه کردن این دوره چه کارهایی میتوانید انجام دهید و مدت زمان استفاده از نگهدارندهها (ریتینر) پس از پایان درمان چقدر خواهد بود.
فهرست مطالب
طول درمان ارتودنسی بر اساس شدت ناهنجاری چقدر است؟
درمان ارتودنسی یک پروسه زمانبر است؛ زیرا حرکت دندانها در بافت استخوان فک باید آهسته و کنترلشده باشد تا به ریشه و لثه آسیبی وارد نشود. برای ارائه یک تخمین دقیقتر، متخصصین ارتودنسی طول درمان را بر اساس شدت ناهنجاری تقسیمبندی میکنند:
| شدت ناهنجاری | طول دوره درمان (به طور میانگین) | شرایط بیمار |
|---|---|---|
| خفیف (جزئی) | ۶ تا ۱۰ ماه | نامرتبیهای کم، رفع فاصله جزئی دندانها. |
| متوسط (رایج) | ۱۲ تا ۱۸ ماه (۱ تا ۱.۵ سال) | نامرتبیهای رایج، اصلاح اوربایت یا آندربایت خفیف. |
| شدید (پیچیده) | ۲۴ تا ۳۶ ماه (۲ تا ۳ سال) | مشکلات شدید فکی، نیاز به جراحی فک (ارتوسرجری)، یا درمانهای همراه با کشیدن دندان. |
📌 نکته مهم:این زمانها تنها یک میانگین هستند. زمان دقیق درمان شما فقط پس از معاینه کامل، قالبگیری، و بررسی رادیوگرافی توسط متخصص ارتودنسی مشخص خواهد شد.
۷ عامل کلیدی و تأثیرگذار بر مدت زمان ارتودنسی
مدتزمان کلی درمان شما، نتیجه ترکیبی از چند عامل اصلی است که در طول معاینه اولیه توسط متخصص شما بررسی میشود.
۱. سن بیمار: بزرگسال یا کودک؟
سن یکی از مهمترین فاکتورهاست.
- کودکان و نوجوانان: به دلیل اینکه استخوانهای فک هنوز در حال رشد هستند و انعطافپذیری بیشتری دارند، دندانها سریعتر حرکت میکنند. معمولاً درمان کودکان زیر ۱۸ سال نتایج بهتری و با سرعت بالاتری دارد.
- بزرگسالان: از آنجایی که ساختار استخوانی متراکم و رشد فک متوقف شده است، حرکت دندانها به زمان بیشتری نیاز دارد. با این حال، بسیاری از بزرگسالان برای اصلاح نامرتبیهای جزئی میتوانند در ۱۲ تا ۱۸ ماه به نتایج مطلوب برسند.
۲. نیاز به کشیدن دندان
آیا در طرح درمان شما کشیدن دندان وجود دارد؟
- درمانهایی که بدون کشیدن دندان انجام میشوند، اغلب سریعتر هستند (میانگین ۱ تا ۱.۵ سال).
- درمانهایی که همراه با کشیدن دندان هستند، به زمان بیشتری (معمولاً ۶ ماه تا ۱ سال بیشتر) نیاز دارند، زیرا ابتدا باید فضای ایجاد شده از دندان کشیدهشده بسته شود.
۳. نوع مشکل (فک یا دندان)
اگر مشکل اصلی صرفاً مربوط به نامرتبی دندانها باشد، درمان سریعتر است. اما اگر ناهنجاری در ساختار فک باشد (مانند عقب بودن فک پایین یا جلو بودن فک بالا)، به دلیل پیچیدگی و نیاز به استفاده از ابزارهای جانبی (مثل هدگیر یا پلاک فانکشنال)، طول درمان میتواند به ۲ تا ۳ سال افزایش یابد.
۴. تأثیر نوع ارتودنسی بر طول درمان
نوع دستگاه ارتودنسی میتواند بر زمان تأثیرگذار باشد:
- ارتودنسی ثابت سنتی: روش استاندارد و مؤثر که زمان درمان اغلب موارد رایج ۱.۵ تا ۲ سال است.
- ارتودنسی نامرئی (الاینرهای شفاف): مدت زمان این روش معمولاً بین ۱۲ تا ۳۶ ماه متغیر است و به تعهد بیمار در استفاده از الاینرها بستگی دارد.
- ارتودنسی سلف لیگیت (دیمون): در برخی موارد، به دلیل اصطکاک کمتر سیم با براکت، میتواند روند حرکت دندان را تا چند ماه تسریع کند.
۵. مدت زمان ارتودنسی فک بالا در مقابل فک پایین
اگر تنها نیاز به ارتودنسی یک فک (فقط بالا یا فقط پایین) باشد، طول درمان معمولاً کوتاهتر خواهد بود. به طور متوسط:
- ارتودنسی فک بالا یا پایین به تنهایی: معمولاً بین ۱۲ تا ۲۴ ماه.
- ارتودنسی همزمان دو فک: ۱۸ تا ۳۶ ماه.
۶. سلامت لثه و دندانها
وجود بیماریهای لثه یا عفونتهای دندانی باعث تأخیر در شروع درمان یا طولانی شدن آن میشود. قبل از شروع ارتودنسی باید تمام مشکلات لثه و پوسیدگیها درمان شوند.
۷. مهمترین عامل: همکاری بیمار (نقش شما)
این عامل بیش از هر چیز دیگری در دستان شماست. عدم همکاری میتواند طول درمان شما را تا ۳۰٪ افزایش دهد.
راهکارهای قطعی برای کاهش و تسریع مدت زمان ارتودنسی
شما با رعایت چند نکته ساده میتوانید به متخصص ارتودنسی خود کمک کنید تا درمان شما در کوتاهترین زمان ممکن و با بهترین نتیجه به پایان برسد:
- رعایت حداکثری بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن صحیح و استفاده از نخ دندان مخصوص ارتودنسی (فلاس تردِر) برای جلوگیری از التهاب لثه بسیار حیاتی است. لثه سالم، حرکت دندان را تسهیل میکند.
- حضور منظم در جلسات ویزیت: متخصص شما سیمها را در فواصل ۴ تا ۶ هفتهای تنظیم میکند. غیبت یا تأخیر در این جلسات، روند درمان را مستقیماً به تأخیر میاندازد.
- استفاده منظم و دقیق از کشهای ارتودنسی (الاستیکها): اگر متخصص از شما خواسته از کش استفاده کنید، باید دقیقاً طبق دستور و تقریباً ۲۲ ساعت در شبانهروز از آنها استفاده کنید. فراموش کردن کشها برای حتی چند ساعت، میتواند حرکت دندانها را به نقطه شروع بازگرداند!
- اجتناب از شکستن براکتها: مصرف غذاهای سخت و چسبناک باعث شکستن براکت یا خم شدن سیم میشود. این اتفاق نه تنها دردناک است، بلکه شما را مجبور میکند برای ترمیم یک جلسه اضافی بروید و عملاً درمان را به تأخیر میاندازد.
- روشهای جدید تسریع درمان: در برخی موارد، با تشخیص متخصص میتوان از ابزارهای جانبی مانند شتابدهندههای دندانی (Acceledent) استفاده کرد که با ایجاد لرزشهای ملایم، سرعت حرکت دندانها را افزایش داده و دوره درمان را کوتاه میکنند.
مدت زمان استفاده از نگهدارنده (ریتینر) پس از ارتودنسی چقدر است؟
یکی از اشتباهات رایج، رها کردن درمان به محض برداشتن براکتهاست. مرحله ریتینر (نگهدارنده) به اندازه خود ارتودنسی حیاتی است! اگر از ریتینر استفاده نکنید، احتمال بازگشت دندانها به حالت اولیه (Relapse) بسیار بالاست.
- فاز اولیه تثبیت (۶ ماه تا ۱ سال): در این دوره، متخصص توصیه میکند که ریتینرها (متحرک یا شفاف) را به صورت تمام وقت (به جز هنگام غذا خوردن و مسواک زدن) استفاده کنید.
- فاز بلندمدت (مادامالعمر): پس از فاز اولیه، باید استفاده از ریتینر را به صورت شبانه یا حداقل ۲ تا ۳ شب در هفته ادامه دهید. دندانها تا پایان عمر تمایل به جابهجایی دارند. نگهدارندهها، تضمین میکنند که لبخند زیبای شما همیشگی باشد.
سخن پایانی: صبر، همکاری و تخصص
در نهایت، دستیابی به یک لبخند منظم، نتیجه صبر و همکاری شما و تخصص بالای متخصص ارتودنسی است. دکتر ناصری با سالها تجربه در ارائه طرحهای درمانی دقیق و پیگیری منظم، این اطمینان را به شما میدهد که با کوتاهترین زمان و بهترین نتیجه ممکن، درمان شما را به اتمام برساند.
برای دریافت یک تخمین دقیق و طرح درمان شخصیسازی شده با توجه به شرایط خاص دندانهایتان، همین امروز با ما تماس بگیرید و وقت مشاوره خود را تعیین کنید.
پرسشهای متداول شما در مورد طول درمان ارتودنسی
۱. نصب اولیه دستگاه ارتودنسی چقدر طول میکشد؟
نصب کامل براکتها و سیمها بر روی دندانها، بسته به نوع دستگاه و تعداد دندانها، معمولاً بین ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت طول میکشد.
۲. جلسات تنظیم ماهیانه ارتودنسی چقدر طول میکشد؟
ویزیتهای دورهای (که در آن سیمها سفت یا تعویض میشوند) معمولاً کوتاه هستند و بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه زمان میبرند.
۳. درد ارتودنسی چند روز طول میکشد؟
احساس درد یا فشار پس از نصب اولیه یا هر جلسه تنظیم سیم، طبیعی است. این درد معمولاً خفیف است و با مسکنهای ساده قابل کنترل است و طی ۳ تا ۵ روز کاملاً از بین میرود.
۴. آیا ارتودنسی در سنین بالا (مثلاً ۳۰ سالگی) طولانیتر میشود؟
درمان ارتودنسی در بزرگسالان به طور کلی ممکن است کمی طولانیتر از نوجوانان باشد، اما اگر همکاری عالی داشته باشید و ناهنجاری پیچیده نباشد، این اختلاف زمان جزئی خواهد بود.
