انجام ارتودنسی در کودکی یا به تعویق انداختن تا بزرگسالی، از جمله دغدغه های افرادی است که میخواهند درمان ارتودنسی را شروع کنند. همانگونه که میدانید انجام ارتودنسی در کودکی و بزرگ سالی هر دو امکان پذیر است. ارتودنسی در سنین پایین یا در بزرگسالی، هر یک سختیها و چالشهای خود را دارد اما هدف این است که با انجام به موقع ارتودنسی از بروز مشکلات دهانی و دندانی جلوگیری کنیم. با دانستن تفاوت ارتودنسی کودکان و ارتودنسی در بزرگسالی تصمیم گیری برای شروع درمان ارتودنسی اسان تر میشود. به همین دلیل دکتر محمد ناصری به بررسی مهم ترین تفاوت ها ی ارتودنسی در کودکی و بزرگسالی پرداختهاند.
فهرست مطالب
- 1 انعطافپذیری استخوان فک نسبت به درمان ارتودنسی
- 2 بیماریهای لثه در بزرگسالی
- 3 تفاوت مدت درمان ارتودنسی کودکان وبزرگسالان
- 4 احتمال کشیدن دندانها حین درمان ارتودنسی
- 5 از دست دادن برخی دندان ها در بزرگسالی و پیچیده شدن درمان ارتودنسی
- 6 پیشگیری از نیاز به جراحی در ارتودنسی کوکان
- 7 تأثیرات روحی و اجتماعی ناهنجاریهای فکی- دندانی در زندگی فرد
- 8 و در آخر بهترین زمان انجام ارتودنسی چه سنی است؟
انعطافپذیری استخوان فک نسبت به درمان ارتودنسی
پاسخ استخوان فک به درمان ارتودنسی در کودکان و بزرگسالان متفاوت است. در کودکان، استخوانهای فک هنوز در حال رشد هستند و بافت استخوانی انعطافپذیرتر است. این ویژگی باعث میشود که تغییرات اسکلتی، مانند اصلاح ناهنجاریهای فکی، با استفاده از دستگاههای ارتوپدیک مانند هدگیر، اکسپندر پالاتال یا فیسماسک، بهراحتی امکانپذیر باشد. در مقابل، در بزرگسالان رشد استخوانی متوقف شده و استخوان فک سختتر است، به همین دلیل اصلاح ناهنجاریهای فکی طولانیتر است و ممکن است نیاز به جراحی فک داشته باشند.

بیماریهای لثه در بزرگسالی
مشکلات لثه در درمان ارتودنسی بزرگسالان یکی از چالشهای اصلی این گروه سنی محسوب میشود. در بسیاری از بزرگسالان، به دلیل افزایش سن، رعایت نامناسب بهداشت دهان و دندان در گذشته یا بیماریهای زمینهای، لثهها مستعد التهاب، تحلیل و بیماریهای پریودنتال هستند. این در حالی است که کودکان معمولاً با چنین مشکلاتی مواجه نیستند، زیرا بافتهای لثه و استخوانی آنها سالمتر و مقاومتر است.
عوارضی که این مشکلات لثهای در درمان ارتودنسی ایجاد میکنند شامل کاهش پایداری دندانها، کند شدن روند حرکت دندانی، افزایش خطر تحلیل استخوان و تحلیل ریشه دندان در ارتودنسی، حساسیت شدید دندانها و حتی احتمال لق شدن برخی دندانها در موارد شدید است. به همین دلیل، پیش از آغاز درمان ارتودنسی در بزرگسالان، ارزیابی کامل سلامت لثه ضروری است و در صورت وجود مشکلات لثهای، ابتدا باید درمانهای پریودنتال مناسب انجام شود تا از بروز مشکلات ارتودنسی جلوگیری شود.
تفاوت مدت درمان ارتودنسی کودکان وبزرگسالان
مدت درمان ارتودنسی در کودکان و بزرگسالان تفاوت دارد. در کودکان، به دلیل رشد فعال استخوانهای فک و انعطافپذیری بالاتر بافتهای استخوانی، دندانها سریعتر حرکت میکنند و پاسخ بدن به درمان ارتودنسی مطلوبتر است. این مسئله باعث میشود که درمان ارتودنسی در کودکان معمولاً در بازه زمانی کوتاهتری تکمیل شود.
در بزرگسالان، به دلیل متراکمتر بودن استخوان فک و نبود رشد استخوانی، حرکت دندانها کندتر انجام میشود و روند درمان طولانیتر خواهد بود. معمولاً درمان ارتودنسی در بزرگسالان بین ۲ تا ۳.۵ سال طول میکشد، اما در موارد پیچیدهتر ممکن است حتی بیشتر از این هم باشد.
در حالت کلی، درمان ارتودنسی کودکان معمولاً کوتاهتر و سادهتر از بزرگسالان است. اما ممکن است با توجه به نوع ناهنجاری دندانی فکی کودک نیاز به انجام ارتودنسی دو مرحلهای باشد.
احتمال کشیدن دندانها حین درمان ارتودنسی
ضرورت کشیدن دندان در درمان ارتودنسی به عوامل مختلفی از جمله شدت نامرتبی دندانها، میزان فضا در قوس دندانی، نوع ناهنجاری فکی و سن بیمار بستگی دارد. با این حال، احتمال نیاز به کشیدن دندان در ارتودنسی کودکان و بزرگسالان متفاوت است.
در کودکان، به دلیل رشد فعال فک و انعطافپذیری استخوانها، معمولاً میتوان با روشهایی مانند دستگاههای توسعهدهنده فک (اکسپندرها) یا هدایت رشد فکی، فضای لازم را برای مرتب کردن دندانها ایجاد کرد. همچنین، در این سن امکان کنترل و هدایت رویش دندانها وجود دارد که احتمال نیاز به کشیدن دندان را کاهش میدهد. با این حال، در برخی موارد که کودک دچار ازدحام دندانی باشد یا رشد فک محدودیت داشته باشد، ممکن است کشیدن دندانهای دائمی لازم باشد.

در بزرگسالان، به دلیل توقف رشد فک، گزینههای درمانی برای ایجاد فضا در قوس فکی محدودتر است. استخوان فک سختتر شده و امکان گسترش طبیعی آن مانند دوران کودکی وجود ندارد. بنابراین، در بسیاری از مواردی که کمبود فضای شدید وجود دارد یا دندانها بیشازحد جلو آمدهاند، کشیدن دندانهای دائمی برای ایجاد فضای مناسب و بهبود موقعیت دندانها ضروری میشود.
برای مثال در ارتودنسی کودکان که دارای دندان نیش نهفته هستند میتوان با کمک دستگاههای ارتودنسی فضای لازم برای دندان نیش را ایجاد نمود و نیازی به کشیدن ان نباشد.
از دست دادن برخی دندان ها در بزرگسالی و پیچیده شدن درمان ارتودنسی
بزرگسالانی که به هر دلیلی یک یا تعدادی از دندان های خود را از دست دادهاند، برای انجام ارتودنسی با چالشهایی روبه رو هستند. اگر در جای خالی دندان از دست رفته، ایمپلنت کاشته شده باشد دیگر نمیتوان همراه با سایر دندان ها، دندان ایمپلنتی را حرکت داد. در چنین شرایطی متخصص ارتودنسی، ایمپلنت را به عنوان تکیه کاه در نظر گرفته و سایر دندان ها را بر حسب ان مرتب میکند که نیازمند مهارت و تجربه در این زمینه است.
در صورتی که جای دندان از دست رفته همچنان خالی باشد و فرد بخواهد با ارتودنسی فضای خالی بین دندان ها را پر کند، چالش برانگیز است. پس از کشیدن دندان، استخوان فک در آن ناحیه به مرور زمان تحلیل میرود. این موضوع میتواند بر نحوه حرکت دندانها در طول درمان ارتودنسی تأثیر بگذارد، زیرا استخوانهای تحلیل رفته استحکام کمتری برای پشتیبانی از حرکت دندان دارند.
اگر داری دندان ایمپلنتی هستید و قصد انجام ارتودنسی را دارید مقاله ارتودنسی و ایمپلنت به سوالات شما پاسخ خواهد داد.
پیشگیری از نیاز به جراحی در ارتودنسی کوکان
ارتودنسی پیشگیرانه در کودکی میتواند تأثیر قابلتوجهی بر کاهش یا حتی حذف نیاز به جراحی فک در بزرگسالی داشته باشد. در سنین پایین، استخوانهای فک هنوز در حال رشد و شکلگیری هستند و میتوان با دستگاههای ارتودنسی، رشد فک را در جهت مناسب هدایت کرد. بهعنوان مثال، در کودکانی که دچار عقب بودن فک بالا هستند، با انجام ارتودنسی در سنین پایین و با استفاده از دستگاههایی مانند هدگیر ارتودنسی (Headgear) یا فیس ماسک (Facemask) رشد فک را تنظیم کرد. این مداخله زودهنگام باعث میشود که در آینده نیازی به جراحی برای اصلاح ناهنجاری فکی وجود نداشته باشد.
در مقابل، اگر مشکلات فکی و دندانی تا بزرگسالی درمان نشوند، احتمال نیاز به جراحی فک افزایش مییابد. پس از بلوغ، رشد فک متوقف میشود و دیگر امکان اصلاح موقعیت فکین با دستگاههای ارتودنسی وجود ندارد. در چنین شرایطی، اگر ناهنجاری شدید باشد، تنها راه برای اصلاح مشکل، جراحی ارتوگناتیک (جراحی فک) همراه با ارتودنسی است.
تأثیرات روحی و اجتماعی ناهنجاریهای فکی- دندانی در زندگی فرد
به تعویق انداختن درمان ارتودنسی در کودکی و انجام آن در بزرگسالی میتواند تأثیرات روحی و روانی قابلتوجهی بر فرد داشته باشد. در دوران کودکی و نوجوانی، اصلاح زودهنگام ناهنجاریهای دندانی و فکی نهتنها به بهبود عملکرد دهان و دندان کمک میکند، بلکه باعث افزایش اعتمادبهنفس کودک نیز میشود. کودکانی که دندانهای مرتب و فکی متناسب دارند، کمتر با تمسخر همسالان روبهرو میشوند و در تعاملات اجتماعی احساس راحتی بیشتری میکنند. این امر تأثیر مستقیمی بر رشد عزتنفس، شکلگیری شخصیت و موفقیتهای تحصیلی و اجتماعی آنها دارد.
در مقابل، افرادی که درمان ارتودنسی را به بزرگسالی موکول میکنند، ممکن است سالها به دلیل ناهنجاریهای دندانی و فکی با مشکلاتی مانند خجالت از لبخند زدن، ترس از صحبت کردن در جمع یا اجتناب از عکس گرفتن مواجه باشند.
علاوه بر این، تجربه انجام درمان ارتودنسی در بزرگسالی میتواند استرسزا باشد، زیرا فرد باید برای مدت طولانی با براکتها یا الاینرها کنار بیاید و در محیطهای کاری و اجتماعی این تغییرات را مدیریت کند.
و در آخر بهترین زمان انجام ارتودنسی چه سنی است؟
در کودکان، بررسی اولیه توسط متخصص ارتودنسی معمولاً در حدود سن 7 سالگی توصیه میشود. در این مرحله، اگر مشکلات فکی مانند جلو یا عقب بودن فک، تنگی کام یا ناهنجاریهای رشدی وجود داشته باشد، مداخله زودهنگام میتواند روند درمان را سادهتر کرده و نیاز به جراحیهای پیچیده را در آینده کاهش دهد. ارتودنسی برای افراد بزرگسال نیز امکان انجام ارتودنسی وجود دارد و درمان تا سنین بالا نیز مؤثر و امکان پذیر است.
اگر احساس میکنید به دندان های نامرتبی دارید و برای انجام ارتودنسی شک دارید، مشورت و معاینه شدن توسط یک متخصص ارتودنسی، بهترین راه حل برای شما است. دکتر محمد ناصری از جمله بهترین دکتر ارتودنسی در اصفهان، به صورت حضوری در مطب شخصی خود و همچنین به صورت انلاین با بررسی مدارک دندانپزشکی شما، بهترین مشاوره و ارزیابی را در اختیار شما قرار میدهند. برای دریافت نوبت میتوانید با شماره 09130211313 تماس بگیرید و نوبت خود را ثبت نمایید.








